Sosial-bioloji tədqiqatlar və tibbi müşahidələr göstərir ki, ailə statusu kişinin ömrünə birbaşa təsir edən əsas amillərdən biridir. Ekspertlərin son illərdə apardıqları təhlillər subay və evli kişilərin sağlamlıq göstəriciləri arasında kəskin fərqlər olduğunu ortaya qoyur. Mütəxəssislərin qənaətinə görə, nikahda olan kişilər heç vaxt evlənməmiş, boşanmış və ya dul qalmış həmcinslərinə nisbətən daha uzun və keyfiyyətli həyat sürürlər. Bunun əsas səbəbi isə sadəcə psixoloji rahatlıq deyil, həm də gündəlik rejim, qidalanma vərdişləri və vaxtında tibbi müayinədən keçmək məsuliyyətidir.
Tədqiqatlara əsasən, evli kişilərdə ürək-damar xəstəliklərindən ölüm riski təxminən 46% daha aşağıdır. Həmçinin ailəli şəxslərdə xroniki stres səviyyəsi azaldığı üçün immunitet sistemi daha güclü qalır, tütün və spirtli içki kimi zərərli vərdişlərə aludəçilik isə subaylara nəzərən xeyli aşağı düşür. Mütəxəssislər bildirirlər ki, qadınlar tez-tez həyat yoldaşlarının səhhətindəki dəyişiklikləri vaxtında hiss edərək onları həkimə yönəldirlər. Bu amil xüsusilə infarkt, insult və xərçəng kimi ağır xəstəliklərin erkən mərhələdə aşkar olunmasında hayati rol oynayır.
Elmi Tədqiqatlar Nə Deyir? Statistika və Uzunömürlülüyün Sirləri
Ailə həyatının ömür uzunluğuna təsirini sübut edən genişmiqyaslı beynəlxalq tədqiqatlar mövcuddur:
• Kanada Tədqiqatı (2024): Toronto Universitetinin alimləri 20 il ərzində 45-85 yaş aralığında olan 7 600-dən çox insanı izləmişlər. Nəticələr göstərib ki, evli kişilər yaşlandıqda daha sağlam fiziki və ruhi göstəricilərə malik olurlar, subay kişilər isə bioloji olaraq daha sürətlə qocalırlar.
• Koloqado Universitetinin Ürək Çatışmazlığı Araşdırması (2023): ABŞ-da 6 800 böyük şəxs üzərində aparılan tədqiqat göstərib ki, subay kişilərin ürək çatışmazlığından ölmə ehtimalı evli kişilərdən iki dəfə yüksəkdir.
• Minesota Universiteti və CEMFI Analizi: 50 yaşdan yuxarı şəxslərin statistikasını təhlil edən alimlər müəyyən ediblər ki, evli kişi orta hesabla subay həmcinsindən 2,5 ilə 7 il daha çox yaşayır. Danimarkada aparılan oxşar tədqiqatlarda isə 50 yaşında olan evli kişilərin ömür uzunluğunun 8 ilə qədər artdığı müşahidə olunub.
Analitiklər qeyd edirlər ki, tək yaşayan kişilər sosial izolyasiyaya daha meylli olurlar, bu da depressiya və vaxtından əvvəl ölüm riskini artırır. Beləliklə, alimlər tərəfindən aparılan həm tibbi, həm də sosial araşdırmalar sübut edir ki, sabit və sağlam ailə mühiti kişinin fiziki sağlamlığı və uzunömürlülüyü üçün ən effektiv qoruyucu vasitələrdən biridir.
Mənbə:
• Population Reference Bureau — "Marriage Benefits Men's Health"
• The Independent — "Marriage makes men live longer, new study finds" (University of Colorado study)
• University of Toronto / Psypost — "Marital Status and Successful Aging in Older Adults"
Saglamolun.Az
