19 saat sonra xatirələrini danışdı
Altsheymer xəstəliyinin son mərhələsində olan və təxminən beş il ərzində demək olar ki, danışmayan bir qadında psilosibin tərkibli göbələyin qəbulundan sonra gözlənilməz müsbət dəyişikliklər müşahidə olunub. Alimlərin təqdim etdiyi klinik hadisədə xəstə təkcə danışmağa başlamayıb, həm də yaddaş, hərəkət və gündəlik bacarıqlarında nəzərəçarpacaq yaxşılaşma göstərib. Bununla belə, tədqiqat müəllifləri vurğulayırlar ki, söhbət yalnız bir pasiyentdən gedir və nəticələr müalicə üsulu kimi qəbul edilə bilməz.
Frontiers in Neuroscience jurnalında dərc edilən klinik hadisəyə əsasən, 80 yaşlarında yapon əsilli amerikalı qadın təxminən 10 il Altsheymer xəstəliyindən əziyyət çəkirdi. Son beş il ərzində isə o, yalnız tək-tək sözlər deyə bilir, sidik saxlaya bilmir, hərəkət etməkdə çətinlik çəkir və gündəlik fəaliyyətlərdə tamamilə başqalarının köməyinə ehtiyac duyurdu.
Pasiyent həkim nəzarəti altında 5 qram psilosibin tərkibli "Enigma" növü göbələk qəbul edib. İlk saatlarda güclü tərləmə, hərarət və uzunmüddətli yuxuya bənzər vəziyyət müşahidə olunub. Təxminən 19 saat sonra isə qadın qəfil ayılaraq saatlarla öz həyatı ilə bağlı xatirələrini danışmağa başlayıb. Sonrakı günlərdə onun ailə üzvlərini tanıdığı, daha rahat yeridiyi, öz geyimini geyindiyi, emosiyalarını ifadə etdiyi və sosial ünsiyyətinin əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdığı bildirilib. Bu müsbət dəyişikliklərin bir hissəsi bir neçə həftə davam edib və bir ay sonra verilən ikinci, daha aşağı dozadan sonra da müəyyən irəliləyişlər qeydə alınıb.
Alimlər ehtiyatlı olmağa çağırırlar
Tədqiqat müəllifləri bildirirlər ki, müşahidə olunan dəyişikliklər Altsheymer xəstəliyinin sağalması və ya geri çevrilməsi demək deyil. Onların fikrincə, psilosibin beyində sinir əlaqələrinin fəaliyyətini müvəqqəti aktivləşdirərək itirilmiş görünən bəzi funksiyaların qısa müddətə yenidən əlçatan olmasına şərait yaratmış ola bilər. Lakin bunun səbəblərini və təhlükəsizliyini müəyyən etmək üçün genişmiqyaslı klinik sınaqlara ehtiyac var. Hazırda psilosibin Altsheymer xəstəliyinin standart müalicə üsulu hesab edilmir və həkim nəzarəti olmadan istifadəsi ciddi risklər yarada bilər.
Xülasə: Altsheymer xəstəsi olan bir qadında psilosibin tərkibli göbələyin qəbulundan sonra danışıq, yaddaş, hərəkət və sosial ünsiyyətdə müvəqqəti yaxşılaşma müşahidə edilib. Lakin bu nəticə yalnız bir klinik hadisəyə əsaslanır və alimlər psilosibini təsdiqlənmiş müalicə üsulu kimi qiymətləndirmirlər.
Mənbə: Frontiers in Neuroscience
Saglamolun.Az
