485 ana arasında aparıla araşdırma
Kanadada aparılan yeni araşdırma hamiləlik dövründə çay vasitəsilə qəbul edilən flüorun uşaqların intellekt göstəricilərinə mümkün təsirini gündəmə gətirib. Tədqiqatçılar müəyyən ediblər ki, hamiləlik zamanı çaydan qəbul edilən flüorun artması uşaqlarda IQ göstəricilərinin bir qədər aşağı olması ilə əlaqələndirilir. Bununla belə, alimlər araşdırmanın səbəb-nəticə əlaqəsini sübut etmədiyini və nəticələrin ehtiyatla qiymətləndirilməli olduğunu vurğulayırlar.
485 ana və övlad üzərində aparılan müşahidə
Araşdırma Kanada Ana-Körpə Ətraf Mühit Kimyəvi Maddələr Tədqiqatı (MIREC) çərçivəsində 485 ana-övlad cütlüyünü əhatə edib. Hamiləliyin ilk və üçüncü trimestrində anaların çay və digər içkilərdən istifadəsi sorğular vasitəsilə qiymətləndirilib, bu məlumatlar əsasında gündəlik flüor qəbulu hesablanıb.
Alimlər uşaqların 3–4 yaşında ümumi IQ, verbal IQ və performans IQ göstəricilərini təhlil ediblər. Nəticələr göstərib ki, çaydan qəbul edilən flüorun gündəlik hər 0,5 milliqram artımı – təxminən bir fincan qara çaydakı flüor miqdarına bərabər – uşaqların ümumi IQ göstəricisinin orta hesabla 2,24 bal aşağı olması ilə əlaqələndirilib. Eyni zamanda verbal IQ-da da azalma müşahidə edilsə də, performans IQ ilə statistik əhəmiyyətli əlaqə aşkarlanmayıb.
Alimlər ehtiyatlı olmağa çağırırlar
Tədqiqat müəllifləri bildirirlər ki, bu nəticələr çayın zərərli olduğunu sübut etmir. Araşdırma müşahidə xarakterli olduğundan flüorun birbaşa IQ azalmasına səbəb olduğunu söyləmək mümkün deyil. Bundan əlavə, iştirakçıların çay istehlakı öz bəyanatlarına əsaslanıb, istifadə etdikləri çaylarda flüorun faktiki miqdarı ölçülməyib, valideynlərin IQ göstəriciləri və digər qida mənbələrindən qəbul edilən flüor da nəzərə alınmayıb.
Mütəxəssislər hesab edirlər ki, nəticələr hamiləlik dövründə flüorun əsas mənbələrindən biri ola bilən çayda flüor səviyyəsinin daha diqqətlə izlənməsinin vacibliyini göstərir. Onların fikrincə, bu mövzuda müxtəlif ölkələrdə və daha geniş əhali qrupları üzərində əlavə tədqiqatların aparılmasına ehtiyac var.
Xülasə: Kanada alimlərinin araşdırması hamiləlik zamanı çay vasitəsilə qəbul edilən flüorun uşaqlarda daha aşağı IQ göstəriciləri ilə əlaqəli ola biləcəyini göstərsə də, bunun səbəb-nəticə əlaqəsi olduğu hələ sübut edilməyib. Mütəxəssislər nəticələrin əlavə araşdırmalarla təsdiqlənməsinin vacib olduğunu bildirirlər.
Mənbə: Green R, Lanphear B, Muckle G, et al. Estimated Fluoride Intake from Tea Consumption During Pregnancy and Early Childhood IQ in a Canadian Pregnancy Cohort. Environmental Health Perspectives,
Saglamolun.Az
