Yaşlı qadınlarda yuxu rejimində baş verən bəzi dəyişikliklər sadəcə qocalmanın təbii nəticəsi olmaya bilər. ABŞ-də aparılan yeni araşdırma göstərib ki, xüsusilə 80 yaşdan yuxarı qadınlarda gündüz yuxululuğunun artması və gecə yuxusunun pozulması gələcəkdə demensiya riskinin yüksəlməsi ilə əlaqələndirilə bilər. Tədqiqat alimləri hesab edirlər ki, yuxu davranışındakı dəyişikliklər beynin sağlamlığı barədə erkən xəbərdarlıq siqnalı rolunu oynaya bilər. Nəticələr yaşlı insanların yuxu keyfiyyətinin daha diqqətlə izlənməsinin vacibliyini ortaya qoyur.
704 qadın beş il izlənildi
Tədqiqat çərçivəsində yaşı 80-dən yuxarı olan 704 qadının yuxu və oyanıqlıq ritmi beş il ərzində xüsusi cihazlarla izlənilib. Alimlər iştirakçıların gecə yuxusunun müddətini, parçalanma dərəcəsini, gündüz yuxululuğunu və sutkalıq bioloji ritmlərini qiymətləndiriblər. Araşdırmanın əvvəlində iştirakçıların heç birində demensiya diaqnozu olmayıb.
Ən riskli dəyişiklik gündüz yuxululuğudur
Müşahidələr zamanı müəyyən edilib ki, iştirakçıların bir hissəsində gündüz yuxusuna meyl artıb, gecə yuxusu isə daha parçalanmış vəziyyətə düşüb. Bu qrupa daxil olan qadınlarda sonrakı illərdə demensiya inkişaf etmə ehtimalı digər iştirakçılarla müqayisədə təxminən iki dəfə yüksək olub. Tədqiqat müəllifləri bildirirlər ki, bu dəyişikliklər təkcə yaşlanma ilə izah edilə bilməz və beyin funksiyalarındakı erkən pozğunluqları əks etdirə bilər.
Yuxu beyin sağlamlığının göstəricisi ola bilər
Mütəxəssislərin sözlərinə görə, yaş artdıqca yuxunun parçalanması, yuxuya getmənin çətinləşməsi və bioloji ritmlərin zəifləməsi müəyyən qədər normaldır. Lakin bu dəyişikliklər sürətlə artırsa və insan gün ərzində əvvəlkindən daha çox yuxulu olmağa başlayırsa, vəziyyət həkim tərəfindən qiymətləndirilməlidir. Erkən aşkarlama demensiyanın gedişini ləngidə biləcək tədbirlərin vaxtında görülməsinə kömək edə bilər.
Xülasə
Araşdırma göstərir ki, 80 yaşdan yuxarı qadınlarda yuxu rejimində baş verən nəzərəçarpan dəyişikliklər sadəcə yaşlanmanın nəticəsi deyil, həm də demensiyanın erkən xəbərçisi ola bilər. Alimlər yaşlı insanların yuxu keyfiyyətinin müntəzəm izlənməsini və gündüz yuxululuğu kimi yeni əlamətlərin diqqətdən kənarda qalmamasını tövsiyə edirlər.
Mənbə: News-Medical – When sleep changes in women over 80, it may signal more than aging.
Saglamolun.Az
